Naim Ateek: Roep om verzoening.

De schrijver

Naim Ateek is anglicaans priester en Palestijns inwoner van Israël. In 1989 richtte hij het ‘Sabeel Oecumenisch Centrum voor Bevrijdingstheologie’ in Jeruzalem op, een instituut dat zich inzet voor vrede en gerechtigheid in Israël en de positie van de Palestijnse christenen onder de internationale aandacht wil brengen.

Een eerder boek van zijn hand, ‘Justice, and only Justice’, werd na het verschijnen in 1989 al snel een internationale bestseller. ‘Roep om verzoening’ is de Nederlandse vertaling van het boek ‘A Palestinian Christian Cry for Reconciliation’ uit 2008 met een voorwoord van Desmond Tutu en nu ook Arjan Plaisier.

De thematiek:

‘Roep om verzoening’ draait om het Israëlisch-Palestijns conflict en met name de rol van de Palestijnse christenen in deze. In de afgelopen dertig jaar is er een uniek Palestijns-christelijk antwoord op het conflict ontstaan, en het boek wil hiervan rekenschap geven.

Allereerst probeert Ateek het gangbare westerse beeld van de situatie te corrigeren: volgens hem is de Israëlische overheid in de vredesbesprekingen altijd een onbetrouwbare gesprekspartner geweest, terwijl juist de Palestijnen grote toenaderingspogingen hebben gedaan.

Tegelijkertijd geeft hij een indruk van de theologie zoals die in de afgelopen jaren in zijn Palestijnse christelijke gemeenschap is ontstaan. Deze theologie is geïnspireerd op Zuid-Amerikaanse bevrijdingstheologieën, maar kenmerkt zich door een groot verzet tegen ‘christelijk-zionistische’ ideologieën die menen dat de moderne staat Israël als vervulling van bijbelse profetie onvoorwaardelijke steun verdient.

Ateek beargumenteert zo dat Israël onrechtvaardig omgaat met de Palestijnen, en dat christenen daar juist op grond van de bijbelse boodschap niet over mogen zwijgen. Het boek eindigt met een krachtige oproep tot geweldloos verzet in de geest van Ghandi en Mandela, en schetst een weg naar verzoening tussen de bevolkingsgroepen.

Mooiste zin

“Al vele jaren worden de Palestijnen geteisterd door chronisch onrecht. De instandhouding van dit onrecht berooft zowel de verdrukte Palestijnen als hun Israëlische onderdrukkers van hun menselijkheid”

Opvallendste stelling:

De situatie van de Palestijnen is op dit moment volgens Naim Ateek vergelijkbaar met de situatie van de zwarten in Zuid-Afrika ten tijde van de apartheid. De weg die men daar is ingeslagen, is ook de weg die de Joden en Palestijnen in moeten slaan: door het afzweren van geweld, het herstellen van recht en het erkennen van alle wandaden die beide partijen in het conflict hebben gedaan, moet er een nieuw wederzijds vertrouwen ontstaan. Pas dan kan er verzoening plaatsvinden en kan het werkelijk vrede zijn.

Reden om dit boek niet te lezen:

In dit boek lopen erg veel op zichzelf genomen interessante lijnen op een verwarrende wijze door elkaar. Nu eens is het een persoonlijke terugblik op het conflict en de opkomst van een eigen Palestijnse bevrijdingstheologie, dan weer is het een kritiek op de sympathie van het christelijke Westen voor Israël of biedt het een programma voor vrede en verzoening. Een eenduidige focus wordt jammer genoeg gemist, en dat had voorkomen kunnen worden door een goede redactie.

De stroeve Nederlandse vertaling helpt ook niet om het leesgemak te vergroten.

Reden om dit boek wel te lezen:

De Palestijnse christenen vormen een unieke en vaak vergeten minderheid, die een tegoed in zich bergen. Ze kunnen ons laten zien dat het conflict in Israël niet simpelweg een confrontatie is tussen het joods-christelijke westen en de islam en zijn daardoor in staat om een bemiddelende functie te vervullen. Naim Ateek is als voorganger van deze beweging een indrukwekkende gestalte, met zijn boodschap van absolute geweldloosheid, gerechtigheid en vrede. Die boodschap kan niet vaak genoeg gehoord en niet concreet genoeg gemaakt worden.

Naim Ateek: Roep om verzoening. Een Palestijnse christen over vrede en recht. Boekencentrum, Zoetermeer. isbn 9789023920656; 256 blz. €19,90

Dit bericht verscheen op 5 september 2012 in dagblad Trouw. © Sjoerd Mulder

Categorized: Recensies

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *