Lex Boot: Handboek christelijke meditatie.

De schrijvers

Lex Boot is predikant en vice-voorzitter van Vacare, een ‘platform voor meditatief leven in en vanuit de Protestantse Kerk in Nederland’. Daarnaast is hij actief in de Charismatische Werkgemeenschap Nederland. Hij redigeerde het ‘Handboek christelijke meditatie’, en schreef samen met Kick Bras, voorzitter van Vacare, vrijwel de helft van het boek. De andere helft bevat uiteenlopende bijdragen van overwegend protestantse auteurs als Marius Noorloos, Jos Douma en anderen, die met elkaar de interesse en ervaring met christelijke meditatie delen.

De thematiek:

Meditatie wordt tegenwoordig vaak geassocieerd met oosterse religies of new age. Minder bekend is dat het christendom ook een hele rijke traditie van meditatie kent. Aandachtig kijken naar iconen, het lezen van de bijbel volgens de benedictijnse principes van de ‘lectio divina’, het volgen van de geestelijke oefeningen van Ignatius of het uitvoeren van een sacrale dans; deze en andere methoden kunnen helpen om je gedachten en gevoelens op het goede af te stemmen, en zo te groeien in openheid naar God.

De auteurs van dit boek willen de aandacht vestigen op deze technieken, zowel uit pastoraal als missionair oogpunt. Pastoraal, omdat dergelijke christelijke meditatie een manier biedt om te ontsnappen aan een al te rationalistische geloofsbeleving, en missionair omdat de kerk hiermee beter kan aansluiten bij de hedendaagse behoefte aan spiritualiteit.

Karakteristieke zin:

“Het is ons bij het mediteren te doen om een relationele verhouding tot die Ene die zich volgens de wortelverhalen van de monotheïstische religies aan Mozes heeft geopenbaard met die naam JHWH, en die we in onze traditie op het spoor komen via Christus”

Opvallendste stelling:

De afgelopen jaren hebben veel theologen en gelovigen terecht afscheid genomen van het beeld van een afstandelijke God die hoog in de hemel troont. In één beweging door hebben ze daarmee echter vaak ook afstand genomen van ieder persoonlijk spreken over God. Als de meditatieve beweging een grotere stem had gehad in de recente theologische debatten, was dat laatste -aldus Lex Boot- niet verloren gegaan. Christelijke meditatie biedt namelijk de mogelijkheid om God als zeer nabij én persoonlijk ter sprake te brengen, meer dan een zuiver rationele benadering dat kan.

Reden om dit boek niet te lezen:

Het boek pretendeert breed oecumenisch van opzet te zijn. Daarmee wordt waarschijnlijk bedoeld dat er wordt gewinkeld in het katholieke en orthodoxe aanbod aan rituelen. De theologische doordenking blijft echter erg protestants aandoen. Misschien dat daarom ook een doordenking van de rol van meditatie in de liturgie – of omgekeerd, de functie van de geloofsgemeenschap voor christelijke meditatie- vrijwel geheel ontbreekt. En dat de christelijke meditatie tussen de zestiende en achttiende eeuw beschreven wordt onder de kopjes ‘reformatie’ en ‘nadere reformatie’ is natuurlijk erg slordig.

Reden om dit boek wel te lezen:

Het handboek is zorgvuldig samengesteld. Theologische uitgangspunten worden helder weergegeven, en er wordt ingegaan op de geschiedenis van de christelijke mystiek met haar vruchten én ontsporingen. Fundamentele verschillen met bijvoorbeeld de boeddhistische zenmeditatie worden niet gebagatelliseerd, maar tegelijkertijd wordt zonder schroom betoogt dat ook daarvan veel geleerd kan worden.

Daarnaast is het handboek opvallend praktijkgericht. Er wordt uitgebreid ingegaan op basale aspecten als ademhaling en lichaamshouding, en de beschrijvingen van de verschillende meditatietechnieken zijn bondig en instructief. Bij dit alles blijft het geschetste doel van christelijke meditatie centraal staan: de aandacht volledig leren richten op dat wat er uit christelijk oogpunt werkelijk toe doet.

Ondanks uiteenlopende bijdragen van diverse auteurs is Lex Boot erin geslaagd om er een consistent en toegankelijk geheel van te maken. Dat maakt het ‘Handboek christelijke meditatie’ tot een unieke inleiding voor ieder die geïnteresseerd is in spirituele verdieping vanuit een gelovig standpunt, en een bruikbaar naslagwerk voor kerkelijk werkers, predikanten en priesters.

Lex Boot: Handboek christelijke meditatie. Vertrekpunten, wegen en vruchten. Boekencentrum, Zoetermeer. isbn 9789023920342; 302 blz. €29,90

Dit bericht verscheen op 2 december 2011 in dagblad Trouw. © Sjoerd Mulder

Categorized: Recensies

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *