Primaire Levensbehoeften

Terwijl de gistingsfles zo af en toe een zalige oprisping ten gehore brengt, geef ik hierbij een korte fotoreportage van ons -in meerdere opzichten- geslaagde brouwdagje waar de grove steken die we lieten vallen niet opwogen tegen het vermaak dat deze bezigheid ons bood.

De ingrediënten: zo’n 6 kg gerstemout (om precies te zijn 5 kg pilsmout, 1 kg caramout van 120 EBC, 80 gram chocolademout) 80g hop (Styrian Goldings), brewferm gist, en wat kraanwater.

Met een weinig water bevochtigden we de mout lichtjes om de korreltjes vervolgens met deze vette koffiemolen -op meest grove stand- open te breken: ‘schroten’. Dat kostte ons zo’n drie kwartier en twee bovenarmen.

In deze pan lag al het mout. Daar deden we 14 liter kraanwater bij. Bij nader inzien had dit water al een temperatuur van rond de zestig graden moeten hebben, maar dat was ons even ontschoten.

Overigens zie je op de foto een heus roerwerk: een apparaat dat het beslag volautomatisch ronddraaid. Ook zie je op de foto een IKEA-vlees-thermometer, voor de gelegenheid volledig waterdicht gekit. Het roerwerk, dat ons twee hele dagen knutselen kostte, heeft het maar liefst 20 seconden volgehouden in het veel dikkere beslag dan we dachten. Toen bleek de motor te sterk voor de rest van het apparaat: het draaide zichzelf finaal kapot. Het IKEA-apparaat legde bij 60 graden het loodje. Gelukkig waren we handig genoeg om nog gauw een gewone vloeistofthermometer in een gleufje in een latje in te frezen: zo konden we handmatig roeren en direct de temperatuur aflezen. Bier is een ambacht, geen beta-wetenschap, zo leerden wij als grote les. En ook: bier maken is afsterven aan jezelf, het is een les in nederigheid en armoede. Het was voor ons daarnaast ook prettig te merken dat onze armen, die sinds het mout schroten slechts nog rondjes konden draaien, nog nuttig ingezet konden worden voor roer-doeleinden.

Nadat we de pan op een vierpitsgasfornuis hadden gezet, verwarmden we met volle kracht de pan tot 55 graden, hielden het op die temperatuur voor 30 minuten, stookten het verder op tot 65 graden voor 60 minuten, en dan tot 73 graden voor 45 minuten. Tenslotte voerden we de temperatuur op tot 78 graden, zo fijn gemeten met onze nieuwe en o zo eenvoudige roerstokmaatstaf. Het was ongeveer hier dat we ons realiseerden dat bier brouwen geen kwestie is van techniek, maar van intuitie en spirituele gevoeligheid. Je zou ook kunnen zeggen dat we teveel Grolsch Lentebok ophadden om de tijd nog echt goed in de gaten te houden.

Hier zie je de benodigheden voor de volgende stap: het filteren van het beslag. Het buizenstelsel links legden we op de bodem van de pan, met de buis/slang vastgezet in het midden van het buizencomplex. De douche-slang, want dat is het, hing dan uit de pan. Door de slang aan te zuigen werd het bier overgeheveld van de pan naar een grote fles die op de grond naast het fornuis stond. De vliesjes van de gerst konden niet door de gleufjes van het buizenstelsel heen, en zo bleef er in de pan een grote hoop zemelen over terwijl de fles zich langzaam vulde met kostelijke vloeistof. Bij nader inzien was het beter geweest als we dit niet in 10 minuten hadden gedaan maar in zo’n anderhalf uur, door de doucheslang met een kraantje gedeeltelijk af te knijpen. Dan waren er niet zoveel suikers achtergebleven in de zemelen en konden we nu hopen op een fiks bier van een stoer percentage. Haastige spoed is minder zoet, en dat is voor de roes niet goed!

Het gefilterde beslag -de wort- kookten we nu samen met de hop, de hengels wierpen we in de gracht, en na drie voorntjes en een brasem was de wort klaar om gekoeld te worden. Daarvoor hadden we ons dit ingenieuze koelsysteem ontworpen:

De kraan aansluitend op één uiteinde van deze reusachtige koperen spiraal, was de wort in luttele minuten gekoeld tot zo’n 25 graden. Samen met de gist legden we dit gerstenat te rusten in een grote glazen fles, die op dit moment in het absolute middelpunt van onze belangstelling staat:

Lees ook:

1. Handig stickertje Het linkerstickertje kocht ik vorige week voor drie euro. Het...
2. Knoeibier Na een lange dag kwam het einde van het brouwproces...
3. Nog meer bier In juni berichtte ik dat het brouwteam alhier een welhaast...